Cimento Firin Yangin: NFPA 85, Alternative Yakit, Klinker 1450 C ve Co-Processing

Çimento fırınları 60-100 metre boyunda, yavaşça dönen uzun silindirlerdir; içeride 1450 °C'ye ulaşıp klinker fazini oluşturur. Günde 500-3000 ton kok kömür, lastik parçası, RDF yani atıktan türetilmiş yakıt (refuse-derived fuel) ve solvent atığı yakılabiliyor. NFPA 85 (Boiler and Combustion Systems Hazards Code) bu tür çok yakıtlı sistemlerde kalorimetrik hesapları ve yakıt yönetimi (fuel management) kurallarını ortaya koyuyor.

Cimento Uretim Proses

• Kalsinasyon: 900 °C'de CaCO3 → CaO'ya dönüşür
• Klinker: 1450 °C'de C3S ve C2S fazları oluşur
• Soğutucu (cooler): Izgara tipi soğutucuda 100 °C'ye iner
• Fırın dönme hızı: 2-4 rpm arasında tutulur
• Kapasite: Tipik olarak 3000-10000 ton/gün

Alternative Yakit

• RDF (atıktan türetilmiş yakıt): 15-20 MJ/kg
• Lastik parçası (tire chip): 32 MJ/kg
• Solvent atığı: 25-35 MJ/kg
• Biyokütle: 14-18 MJ/kg
• Petrol koku (petcoke): 32 MJ/kg, geleneksel referans yakıt

NFPA 85 Fuel Management

• Yakıt besleme kilidi (feed interlock): Alev tarayıcı (flame scanner) olmadan besleme açılmaz
• Purge (süpürme): Yeniden tutuşturma öncesi 5 hacim havayla temizleme zorunlu
• CO izleme: %2 eşiğinde alarm verir
• Basınç kontrolü: Negatif -5 mmWg aralığında tutulur
• Trip noktası: 1550 °C yüksek sıcaklıkta sistem otomatik durdurulur

Alt-Hat Yangin Koruma

• Kablo tavası (cable tray): Sprinkler yoğunluğu 12.2 L/dk/m²
• Yakıt besleme silosu: Kıvılcım algılama (spark detection) şart
• Kömür değirmeni (coal mill): CO izleme ve inertleme (inerting) gerekli
• ESP (elektrostatik filtre): Uçucu kül ve CO birikimi patlama riski taşır
• Torbalı filtre (bag filter): Refrakter koruma, sıcak gaz riski

Turk Cimento Sektoru

• Akçansa Çanakkale: 7.5 Mt/yıl kapasite
• Oyak Çimento Bolu: 2.3 Mt/yıl kapasite
• Limak Çimento: 10 fabrika işletiyor
• Çimsa Mersin: Beyaz çimento üretimi
• Toplam: Türkiye 70+ Mt/yıl kurulu kapasite

Firin SprinkCalc ile

SprinkCalc; çimento fırınında RDF beslemesi, %2 CO alarmı, kömür değirmeni inertleme, kablo tavası sprinkler 12.2 L/dk/m² ve NFPA 85 kilit (interlock) hesaplarını tek ekranda çözüyor.

SprinkCalc'i App Store'dan indir