Demiryolu Tuneli FFFS: NFPA 130 Water Mist, Longitudinal Ventilasyon ve CFD

Demiryolu ve metro tünelleri 1 kilometreyi geçtikten sonra ve tek çıkışlı hale geldikten sonra tahliye meselesi birden bire hayati bir başlığa dönüşüyor. Bu işin omurgasını NFPA 130 (Fixed Guideway Transit and Passenger Rail Systems) kuruyor; sabit yangın söndürme sistemi (FFFS), uzunlamasına havalandırma ve tahliye süreleri için çerçeveyi bu standart çiziyor. Aşağıdaki başlıkları, Marmaray, Avrasya ve Channel Tunnel gibi büyük projelerden derlediğim saha notlarıyla tek tek işledim.

HRR Senaryolari

• Metro vagonu: 7-10 MW (EN 45545-2 R1-R24 kategorisi)
• Yük vagonu: 50-100 MW (Eurotunnel'da taşınan tir ve kamyonlar)
• TGV/Velaro: 15-25 MW arası tepe değer
• Tepe HRR süresi: 10-15 dakika, tasarım doğrulaması CFD ile yapılıyor

Longitudinal Ventilasyon

• Kritik hız (critical velocity): 2.5-3 m/s — dumanın geri dönüp yolculara gitmesini önleyecek seviye
• Jet fan: Her 100 m'de bir, 2 x 250 kW takımı
• Portal fan: Tünel ağzına konan dev eksenel fanlar
• Duman damperi (smoke damper): Bölge (zon) izolasyonu için zorunlu
• CFD doğrulaması: Froude ve Richardson sayıları üzerinden kontrol

Water Mist FFFS

• Yüksek basınç (high pressure): 100 bar, 1 L/dk/m² debi
• Nozul aralığı: 3 m uzunlamasına (longitudinal), 2.5 m enine (transverse)
• Aktivasyon: Lineer ısı dedektörü (Listec türü linear heat detection) ve CCTV beraber
• Bölge (zon): 200 m'lik bölümler, bir anda yalnızca 1 zon devreye giriyor
• Su rezervi: 90 dk, yaklaşık 200 m³ (10 m³/dk × 20 dk, iki zon için)

Tahliye Yolu

• Çapraz geçit (cross passage): Her 250 m'de bir, komşu tüpe bağlantı
• Basınçlandırma: Çapraz geçitte +50 Pa fark
• Yürüyüş yolu: Ray seviyesinde, 1.2 m genişlik
• Acil aydınlatma: LED, 90 dk batarya, 10 lux
• Tahliye süresi: 1000 yolcu, 2 km tünel için hedef 10-15 dk

Uluslararasi Ornekler

• Channel Tunnel: 50.5 km; 1996 yangınından sonra FFFS sonradan eklendi
• Marmaray (İstanbul): 13.6 km; FFFS ve iki portal fan
• Avrasya Tüneli: 5.4 km; 2x2 şeritli karayolu, NFPA 502 çerçevesinde
• Gotthard Base (İsviçre): 57 km; jet fan ve sabit su spreyi (water spray)

Tunel FFFS SprinkCalc ile

SprinkCalc demiryolu tuneli icin NFPA 130 water mist debisi, longitudinal fan kritik hiz, jet fan sayisi ve tahliye hesabini yapar.

SprinkCalc'i App Store'dan indir