Hipermarket ve büyük perakende mağazaları (IKEA, Metro, Carrefour) sprinkler tasarımı açısından en zorlu kullanım türlerinden (occupancy) biri: yüksek raf, karışık emtia (commodity) sınıfları ve arka taraftaki depo alanı aynı projede üst üste biniyor. Sahada bu tip binalarda hep NFPA 13 EH1 satış alanı + arka depoda ESFR kombinasyonuna gidiyoruz. Bu yazıda commodity sınıflandırmasından ESFR seçimine kadar projede kritik olan noktaları toparladım.
Commodity Class Belirleme
- Class I: Metal, cam, seramik gibi yanmaz ürünler.
- Class II: Kâğıt ambalaj içindeki Class I ürünleri.
- Class III: Kâğıt, tekstil, ahşap.
- Class IV: %5-15 arasında plastik içeren karışık ürünler.
- Group A Plastics: Genişletilmiş plastik (expanded plastic / köpük), plastik giysi askısı gibi yanma davranışı ağır olan kalemler.
Satis Alani Tasarimi (EH1)
- Tasarım yoğunluğu: 12,2 mm/dk (0.30 gpm/ft²).
- Operasyon alanı: 232 m² (2500 ft²).
- Raf yüksekliği limiti: 3.7 m. Bunun üzerine çıkıldığında EH2 veya ESFR devreye girer.
- Çalışma süresi: 90 dakika (EH1).
- Sprinkler tipi: QR standart response, K=8.0.
Arka Depo ESFR
- ESFR K=14: Palet raf 12 m'ye kadar çıkabilir, raf içi (in-rack) sprinklere gerek kalmaz.
- ESFR K=17: 14 m'ye kadar kullanılır.
- ESFR K=22/25: 14-18 m arası yükseklikler için tercih edilir.
- Tavan yüksekliği: ESFR için maksimum 13,7 m (45 ft).
- Çalışma basıncı: ESFR K=14 için 3,4 bar (50 psi).
Karisik Commodity
- Group A plastik köşesi: Ayrı bir tehlike sınıfı (hazard class) gibi değerlendirilir; EH2 veya ESFR gerekir.
- Deterjan/yağ köşesi: Aerosol ürün varsa NFPA 30B kapsamına girer ve özel tasarım ister.
- Baharat/tekstil: Class III standart yaklaşım yeterli.
- Bariyer duvarları: Farklı emtia gruplarını ayırarak tasarım yoğunluğunu lokalize etmeyi sağlar.

Hipermarket Tasarim SprinkCalc ile
SprinkCalc hipermarket icin EH1 + ESFR kombine tasarim, commodity class belirleme ve hidrolik hesap yapar.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma
NFPA 13 Chapter 20-25, FM Global DS 8-9, FM Global DS 8-1. NFPA 13 Sprinkler kodu.