LNG (yaklaşık -162 °C'de sıvı metan) depolama tankları, yangın ve BLEVE riski nedeniyle NFPA 59A ve EN 1473 çerçevesinde tasarlanıyor. Tam çevreleme (full containment) tankta iç cidar %9 nikelli çelik, dış kabuk ön-gerilmeli betondan kuruluyor; bu ikili yapı hem sızıntıyı hem de ısıl radyasyonu kontrol altında tutuyor. Sahada karşımıza çıkan FSRU'lar, büyük LNG terminalleri ve peak-shaver tesisleri aynı temel ilkelere tabi — ölçek değişse de mantık değişmiyor.
Tank Tipleri
- Tekli çevreleme (single containment): Tek cidar ve dış bund; eski tasarım, yeni projelerde tercih edilmiyor.
- Çift çevreleme (double containment): İç içe iki tank; dış kabuk yalnızca sıvıyı tutar, buharı değil.
- Tam çevreleme (full containment): Dış tank hem sıvıyı hem buharı tutar; bugünün standart çözümü.
- Membran (membrane): Invar cidar + beton kabuk — GTT lisansıyla yaygınlaşan yapı.
- Kubbe (cover): Ön-gerilmeli beton kubbe; ısıl radyasyon ekranı olarak iş görür.
BLEVE ve RPT Riski
- BLEVE: Basınçlı sıvı kaynama patlaması; LNG atmosferik basınçta depolandığı için risk görece düşük.
- Hızlı faz dönüşümü (RPT — Rapid Phase Transition): LNG ile suyun teması sonucu oluşan fiziksel patlama; liman ve FSRU operasyonlarında sık gündeme gelir.
- Havuz yangını (pool fire): Dökülmüş LNG havuzunun tutuşması; yüzey emisyon gücü (SEP) 220 kW/m² mertebesinde olabiliyor.
- Flaş yangın (flash fire): Buhar bulutunun ateşlenmesi; aşırı basınç katkısı düşük, ama termal etki ciddi.
- Rollover: Tank içindeki katmanlaşmanın (stratifikasyon) aniden bozulmasıyla oluşan hızlı buharlaşma; tahliye kapasitesini zorlar.
Impoundment Alani
180.000 m³ kapasiteli bir tank için %100 hacim tutabilen bir çevreleme alanı (impoundment) çok kritik. Projelerde hep karşımıza çıkan temel parametreler:
- Beton bund yüksekliği: tank sıvı hacmine göre boyutlandırılır.
- Bund-tank mesafesi: tank yarıçapı + 15 m.
- Yalıtımlı beton (insulating concrete): -162 °C şokuna dayanıklı olmalı.
- Drenaj: yağmur suyu için otomatik valfli dren hattı.
- Buhar perdesi (vapor fence): 4 m yükseklik, alev tuzağı (flame trap) ile bütünleşik.
Firewater Sistemi
- Deluge: Tank dış yüzeyine 10,2 L/dk/m² debiyle komşu yüzey soğutması (NFPA 15 referansıyla).
- Yüksek genleşmeli köpük (high-expansion foam): Buhar baskılama için 1000:1 genleşme oranında uygulanıyor.
- Monitör (monitor): 4000 L/dk kapasite, yaklaşık 60 m menzilli su topları.
- Kuru kimyasal (dry chemical): 3000 kg PKP; özellikle metan jet yangınlarında ilk müdahale için.
- Yangın suyu havuzu (water pond): 12.000 m³ deniz suyu rezervuarı — terminal projelerinde standart yaklaşım.
Vapor Cloud Analizi
- Yayılım modellemesi (dispersion): PHAST ve FLACS CFD ile saha-spesifik modelleme yapılıyor.
- Alt tutuşma limiti (LFL — lower flammable limit): Metan için yaklaşık %5 (50.000 ppm).
- Tehlike mesafesi (hazard distance): Genelde 1/2 LFL konturu referans alınır.
- Dışlama bölgesi (exclusion zone): NFPA 59A Bölüm 5 kapsamında, içinde bina yapılması yasak.
- Yanıcı buhar perdesi (flammable vapor fence): Buhar bulutunun yayılımını geciktirir, seyrelmeye zaman kazandırır.
LNG Tank SprinkCalc ile
SprinkCalc LNG terminal deluge tasarimi, impoundment hesabi, firewater debi ve vapor cloud exclusion zone hesaplamalarini NFPA 59A/EN 1473 uyarinca yapar.
SprinkCalc'i App Store'dan indirNFPA 59A, EN 1473, SIGTTO, API 625, IGC Doc 03/17. NFPA 59A LNG kodu.