Antalya Belek'teki 5 yıldızlı oteller bizim için klasik bir senaryo: 2000+ yatak, 8 restoran, günde 5000+ öğün çıkan mutfaklar. Mutfak davlumbazı (hood) yağ dumanını toplarken yağ toplama kanalı (grease duct) içinde sıcaklık rahatça 500 °C'a tırmanıyor. NFPA 96 bu noktada net: davlumbazın pişirme ekipmanının üzerine minimum 450 mm taşması, UL 300 onaylı yaş kimyasal (wet chemical) söndürme sistemi ve yağ kanalında her 5 metrede bir temizleme kapağı (clean-out) istiyor. Sahada bu üç maddeyi gözardı eden her mutfakta er geç bir yağ yangını sıkıntısı yaşıyoruz.
Hood Tasarımı
- Type I: yağlı ve yüksek sıcaklıklı pişirme (wok, ızgara, fritoz)
- Type II: sadece buhar ve ısı (bulaşık, buhar kazanı)
- Taşma (extension): pişirme yüzeyinin üzerine en az 450 mm
- Yakalama hızı (capture velocity): 0.25-0.5 m/s aralığında
- Filtre: baffle tip, UL Class I onaylı
Yağ Toplama Kanalı (Grease Duct)
- Kanal içi hız: minimum 7.6 m/s
- Eğim (slope): drenaj için %2
- Malzeme: paslanmaz çelik, 16 ga
- Temizleme kapakları (clean-out): her 5 metrede bir
- Yanıcı malzemeye mesafe (clearance): 450 mm
UL 300 Yaş Kimyasal Söndürme
- Söndürme ajanı: potasyum asetat bazlı (K-bazlı)
- Nozul debisi: 4.5-7.5 L/dk
- Kapsama: her wok başına 1 nozul
- Yakıt kesme (fuel shut-off): gaz vanası otomatik kapanmalı
- Kanal nozulu: her 3.7 metrede bir
Bakım ve Muayene
- Yağ temizliği: 24 saat çalışan mutfakta aylık
- Yarı yıllık: yoğun catering operasyonunda haftalık
- Erime linki (fusible link): 6 ayda bir kontrol
- Tank basıncı: 3 ayda bir ölçüm
- UL 300 sertifikası: yıllık yetkili servis
Saha Yangın Örnekleri
- Antalya Belek (2020): iki otelde davlumbaz yangını, UL 300 devreye girdi, minor hasar
- Marmaris (2021): klasik fritoz kaynaklı yağ yangını, davlumbaz kanalına sıçradı
- İstanbul Grand Hyatt: UL 300 sistemi devreye alınınca riski kapatıyor
- Eski CO2 sistemleri: artık yaş kimyasal kullanımı zorunlu
- Las Vegas MGM (1980): mutfak kaynaklı büyük otel yangını, sektörün dönüm noktası

Hood SprinkCalc ile
SprinkCalc mutfak hood UL 300 wet chemical nozul, grease duct 7.6 m/s, capture 0.5 m/s ve NFPA 96 clearance 450 mm hesabi yapar.
SprinkCalc'i App Store'dan indirNFPA 96, UL 300, IMC Ch. 5, ASHRAE 154, NSF 2. NFPA 96 Ventilation Control and Fire Protection of Commercial Cooking.