Plastik hammadde — polietilen, polipropilen, PVC pelleti ve granulü — sahada gördüğümüz en çetin yangın yüklerinden biri. Isı salma hızı (HRR) 1000 MJ/kg'ı bulabiliyor, yani aleve bir tutuştuğu anda klasik sprinkler kapasitesi yetmez. LyondellBasell, BASF, SABIC ve Petkim gibi büyük üreticilerin depolarında bu yüzden ESFR K=25.2 (K360) sprinkler standart hale geldi. Tasarımda üç rakam her şeyi belirliyor: 12 m yığım yüksekliği, 75 psi nozul basıncı ve 12 sprinklerlik tetiklenme alanı (design area).
Plastik Grup Siniflandirma
- Group A plastik: PE, PP, PS, PVC, ABS — projelerde en sık karşımıza çıkan grup
- Group B plastik: bütadien, akrilonitril türevleri
- Group C plastik: sertleştirilmiş PVC, daha düşük yangın yükü
- Elastomer: Group A ile eşdeğer davranır, aynı koruma seviyesi
- Genleştirilmiş (expanded) köpük, EPS: en kötü senaryo — alev neredeyse anında yayılıyor
ESFR K=25.2 Sistem
- K-faktör: 25.2 (SI) / K360 (US)
- Nozul basıncı: 5,2 bar (75 psi) — ESFR'ın çekirdek kriteri
- Başlık başına debi: 725 L/dk
- Tasarım alanı (design area): aynı anda 12 sprinkler açık kabulü
- Toplam sprinkler debisi: 12 × 725 = 8700 L/dk
- Hortum ek debisi (hose allowance): 1900 L/dk (500 gpm)
Yigim Tasarimi
- Maksimum yığım yüksekliği: 12,2 m (40 ft) — NFPA 13 üst sınırı
- Koridor (aisle) genişliği: minimum 2,4 m (8 ft)
- Yığım düzeni: solid pile ya da raflı (rack) istif
- Duman bacası (flue space): enine 150 mm, boyuna 75 mm
- Tavan yüksekliği: 13,7 m (45 ft) — ESFR için uygun açıklık
Alternatif Koruma
- Raf içi sprinkler (in-rack): K=14 seviye spreyi, yüksek raflarda destek için
- CMSA K=16.8: daha düşük basınçla çalışır, eski ama geçerli bir yaklaşım
- Yüksek genleşmeli köpük (high-expansion foam): özel tasarım ve sistem mühendisliği ister
- Kartonlu depolama: Class IV emtia, daha düşük seviyede korunabilir
- Açık raflı istif (open shelving): hava sirkülasyonu iyi olduğundan ESFR tek başına yeterli olabiliyor
Gerekli Tesisatlar
- Yangın pompası: 12.000 L/dk @ 9 bar
- Su deposu: 60 dk × 12.000 L/dk = 720 m³ (NFPA 13 minimum süresiyle boyutlandırma)
- Dikey kolon (riser) borusu: DN200-250
- Zon vanası: sistemi 4 ayrı zona bölmek gerekiyor
- Algılama: sprinkler + duman bacası (smoke vent) kombinasyonu
Plastik Depo SprinkCalc ile
SprinkCalc ESFR K=25.2 tasarim, 75 psi nozzle, 12 sprinkler room, pompa debisi ve NFPA 13 Group A plastik zonlama hesabi yapar.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma
NFPA 13, FM DS 8-9, FM DS 8-1, Viking ESFR-25, Tyco ESFR. NFPA 13 Sprinkler kodu.