Soguk Depo Amonyak ve Yangin: NFPA 13 Dry-Pipe, IIAR-2 ve Machinery Room

Soğuk depolar (-25 °C freezer, +2 °C chiller) soğutucu akışkan olarak amonyak (NH3) kullanır. Amonyak hem yanıcı (LFL %15) hem de zehirli bir gaz (IDLH 300 ppm) — yani iki ayrı risk kalemini aynı anda yönetmemiz gerekiyor. Donma sıcaklıklarında ıslak borulu (wet-pipe) sprinkler çalışmaz; bu yüzden sahada NFPA 13 kapsamında kuru borulu (dry-pipe) veya ön tepkili (pre-action) sistem kuruyoruz. Makine dairesi (machinery room) ve havalandırma kurallarını ise IIAR-2 tanımlıyor.

Dry-Pipe Sprinkler Tasarimi

• Boru hava basıncı (air pressure): 1,7-3,4 bar (25-50 psi) aralığında tutulur
• Su ulaşma süresi (water delivery time): en fazla 60 sn — standardın sıkı şartı
• Sistem hacim limiti: 2840 L (750 gal); aşılırsa bölümleme şart
• Sprinkler tipi: yukarı püskürtmeli (upright) ya da kuru sarkıt (dry pendant)
• Alçak nokta drenajı (low-point drum drips): biriken suyu sahada düzenli boşaltırız

IIAR-2 Machinery Room

• Ayırma: 2 saat yangın dayanımlı duvar (firewall)
• Havalandırma: normal şartlarda 0.5 ACH, acil durumda 30 ACH
• NH3 dedektörü: 25 ppm alarm, 150 ppm yüksek alarm seviyesi
• Tahliye çıkışı: birbirinden bağımsız 2 kapı
• Acil durdurma (ESD): makine dairesinin dışından erişilebilen kırmızı buton

Amonyak Yangin/Patlama Riski

• Alt patlama limiti (LFL): %15 (15.000 ppm)
• Üst patlama limiti (UFL): %28
• Min. tutuşturma enerjisi (MIE): 680 mJ — oldukça yüksek
• Patlama basıncı: Pmax 6 bar civarı
• Tutuşma güçlüğü: pratikte çoğu kaçakta yangın çıkmaz; bunun için kapalı ve birikimli bir hacim gerekir

Havalandirma Hesabi

500 m² makine dairesi, 30 ACH acil havalandırma senaryosu için:

• Hacim: 500 × 4 = 2000 m³
• Gerekli debi: 2000 × 30 = 60.000 m³/h
• Fan seçimi: 2 × 30.000 m³/h (yedekli çalışma için)
• Egzoz: çatı seviyesinden — sıcak NH3 yukarı yükselir
• Taze hava girişi: dış duvarda alt kottan, motorlu damperli

Soguk Depo MEP Calc ile

MEP Calc soguk depo amonyak machinery room havalandirma debisi, NH3 detektor setpointleri ve dry-pipe sistem hacim hesabini IIAR-2/NFPA 13 uyarinca yapar.

MEP Calc'i App Store'dan indir