Yeralti Otopark Jet Fan Duman Kontrol: NFPA 88A ve CFD Dogrulama

Modern AVM ve konut yeralti otoparklarinda artik kanalli havalandirma yerine jet fan darbeli havalandirma (impulse ventilation) tercih ediliyor. Dusuk tavan yuksekligi (2.2-2.5 m), genis kat alani (10,000 m2 ve uzeri) ve kanal gecirmenin zorlastigi gabari problemleri bu sistemi cazip kiliyor. NFPA 88A ve EN 50272 bize duman zonlamasi, CFD dogrulamasi ve fan yerlesimi icin cerceveyi veriyor; sahada biz de bu cerceveyi projeye uyarlayarak ilerliyoruz.

Jet Fan vs Kanalli

• Jet fan: Kanal yok; fan tavan altinda duruyor ve havayi itme (impulse) mantigiyla surukluyor.
• Kanalli sistem: Kanal ve difuzor gerekiyor; hem maliyet hem montaj suresi yukseliyor.
• Avantaj: Kanal olmadigi icin yaklasik 40 cm tavan yuksekligi kazaniyorsun.
• Dezavantaj: Hava hareketi dogrusal degil; CFD dogrulamasi olmadan sahaya cikmayin.
• Itme kuvveti (thrust): Fan basina 50-100 N jet momentumu tipik degerler.

CFD Tasarim Kriterleri

• Yangin isil gucu (HRR): Binek otomobil icin 4-8 MW, kamyon icin 30 MW kabul ediyoruz.
• Kritik hiz (critical velocity): Geri tabakalasmayi (backlayering) onlemek icin 2.5-3 m/s.
• Sicak gaz sicakligi: Tavan altinda kisa surede 400-600 C'ye ulasiyor.
• Gorus mesafesi (visibility): Tahliye icin en az 10 m.
• CO limiti: Tahliye guzergahinda 200 ppm ust sinir.
• Yazilim: FDS, ANSYS Fluent veya PHOENICS; sahada ben genelde FDS ile basliyorum.

Fan Yerlesim

• Hat araligi: Aynadaki fanlar arasi 20-30 m.
• Duvar mesafesi: Fan capinin 1.5 katindan az olmasin.
• Tavan bosluk: Fan govdesi ile tavan arasinda 300 mm bosluk birak.
• Sutun etrafi: Sutun cevresinde 1 m serbest alan birakilmali.
• Nozul yonu: Jet agzi egzoz sasftina (egzoz bacasina) paralel bakmali.
• Ivme bolgeleri: Rampa cikislari ve kor noktalara ayrica dikkat; sahada sorun buralardan cikiyor.

Egzoz ve Make-up

• Egzoz debisi: Normal calismada 6-10 hava degisimi/saat (ACH), yangin modunda 10-12 ACH.
• Taze hava (make-up air): Cogunlukla rampa agzindan dogal alim ile saglaniyor.
• Egzoz sasfti: Minimum 10 m2 kesit alani.
• Fan sinifi: En az F400 (400 C'de 2 saat dayanim) olmali.
• Damperler: Zon izolasyonu icin koordineli mod (coordinated mode) calismali.

CO ve Gaz Detektor

• CO dedektoru: 25 ppm'de alarm, 50 ppm'de egzoz fanlari devreye giriyor.
• NO2 dedektoru: Dizel aracli otoparklarda 3 ppm esik degeri.
• Dedektor yerlesimi: Her 400 m2 alana 1 dedektor.
• Otomasyon: BMS uzerinden frekans inverterli (VFD) kontrol.
• Enerji: Kismi yukte VFD ile calisma yaklasik %70 tasarruf getiriyor; projelerde hep karsimiza cikan bir kazanim.

Jet Fan MEP Calc ile

MEP Calc yeralti otopark jet fan sayisi, thrust, critical velocity, egzoz debisi ve NFPA 88A zonlama hesabi yapar.

MEP Calc'i App Store'dan indir