Tuvalet Havalandırması ve Egzoz Tasarımı – Yönetmelikler, Hesaplamalar ve En İyi Uygulamalar Tuvalet havalandırması, MEP tasarımının en çok göz ardı edilen parçalarından biridir. Ancak kötü tasarım, koku şikayetlerine, küf oluşumuna, negatif basınca ve hatta kanal korozyonuna yol açar. Doğru yönetmelikler, boyutlandırma ve yerleşim uygulamalarıyla bunu düzeltelim. 1. Tuvalet Egzozunun Önemi • Koku, nem ve bakterileri giderir • Hijyen ve konforu korur • Havanın işgal edilen alanlara geri çekilmesini önler • Nem oluşumunu ve hasarı kontrol eder 2. ASHRAE 62.1 Tavsiyelerine Göre Havalandırma Oranları • Özel tuvalet (1-2 kişi): 25 CFM sürekli veya 50 CFM aralıklı • Umumi tuvalet: Armatür başına 50 CFM (tuvalet veya pisuar) • Alternatif: Küçük kapalı tuvaletler için saatte en az 10 hava değişimi (ACH) NBC 2016 (Hindistan) • Kişi başına en az 20 CFM VEYA • Saatte 10 hava değişimi • Doğal havalandırma (zemin alanının %5'lik açıklıkları) mevcut değilse mekanik havalandırma zorunludur 3. Fan ve Kanal Boyutlandırma Hava Akışı (CFM) = (ACH × Hacim) / 60 Örneğin: 2m × 2m × 3m tuvalet (12 m³) 10 ACH → CFM = (10 × 423 ft³) / 60 ≈ 71 CFM Kanal tasarımı ipuçları: • Küçük hatlar için PVC veya alüminyum kanallar kullanın • Daha uzun hatlar için, yoğuşma drenajı için uygun eğime sahip GI kanalları kullanın • Gürültüyü önlemek için hızı 800–1000 FPM'nin altında tutun • Havanın geri dönüşünü önlemek için geri akış damperleri kullanın 4. Fan Seçimi ve Yerleşimi • Düşük gürültü ve daha uzun kanal hatları için santrifüjlü hat içi fanlar kullanın • Doğrudan duvar deşarjlı kısa kanallar için eksenel fanlar kullanın • Statik basınç kaybını azaltmak için fanları hava çıkışına yakın yerleştirin • Islak bölgeler için fanın IP44 veya daha yüksek derecelendirmesine sahip olduğundan emin olun 5. Koku ve Gürültü Kontrolü • Üst düzey ticari tuvaletlerde karbon filtreler veya kimyasal tuzaklar kullanın • Gürültü 45 dB(A)'yı aşarsa fanların veya kanalların etrafına akustik yalıtım ekleyin • Egzoz çıkışını hava girişinden ve pencerelerden uzağa yerleştirin 6. Yangın ve Güvenlik Hususları • Yangın bölgelerinden yönlendirildiğinde yangına dayanıklı kanallar kullanın • Ticari binalarda duvar girişlerine motorlu yangın damperleri takın • Hastanelerde ve havaalanlarında egzoz fanlarını acil durum güç kaynağına bağlayın 7. Akıllı Kontroller • Hareket sensörleri veya doluluk bağlantılı egzoz fanları kullanın • Yeşil binalarda, talep bazlı kontrol için egzozu CO₂ veya nem sensörlerine bağlayın • Yüksek katlı tuvaletler için, VFD kontrollü fanlara sahip merkezi egzoz yükselticileri kullanın Sonuç Tuvalet havalandırması, yalnızca duvara bir fan yerleştirmek anlamına gelmez