Cimento fabrikasinda klinker firini 1450 C civarinda calisir; yakit olarak komur, petcoke veya alternatif yakit (RDF) kullaniyoruz. Komur degirmeni (coal mill), klinker sogutucusu (clinker cooler) ve by-pass toz toplayicisi hepsi yanici-patlayici toz iceren noktalar. Sahada bu bolgeleri kagit uzerinde "tehlikeli alan" diye gecip gerekli onlemleri atlayan cok proje gordum. Referans olarak NFPA 664 (aslinda ahsap isleme icin yazilmis ama toz patlamasi metodolojisi ortak), NFPA 652 toz tehlike analizi (DHA) ve NFPA 68 patlama paneli tasarimi birlikte ele alinmali.
Risk Noktalari
- Komur degirmeni (coal mill): ic sicaklik 70-90 C; bu bant kendiliginden tutusma (self-ignition) icin kritik
- Komur silosu (coal bin): 20 ton stok; CO izleme olmadan yaklasmam
- Klinker sogutucu toz filtresi: 450 C toz birikimi, periyodik temizlik sart
- By-pass toz silosu: alkali tuzlar + ice hava karismasi - nem ile birlikte tehlike katlaniyor
- RDF bunkeri: plastik, tekstil, karisik alternatif yakit; yabanci cisim riski yuksek
Coal Mill Toz Ozellikleri
- Kst (komur): 50-150 bar·m/s - St1 sinifi
- Pmax: 6-8 bar (kapali hacim patlama basinci)
- Minimum patlayici konsantrasyon (MEC): 60 g/m³
- Minimum atesleme enerjisi (MIE): 50-100 mJ - statik elektrik bile tetikler
- Petcoke daha agresif: Kst 200 bar·m/s, MEC 30 g/m³ - komurden yaklasik iki kat riskli
NFPA 68 Venting
50 m³ hacimli bir komur degirmeni icin hesap su sekilde gidiyor:
- Av = Kst × V^0.75 / (Pred × 1000)
- Av = 150 × 50^0.75 / (0.5 × 1000) = 5.6 m²
- Patlama paneli personelin bulunmadigi bir yone - genelde catiya veya dis cepheye - acik olmali
- Panel arkasina tahliye kanali (vent duct) eklenirse gerekli alan 1.5-2 kat buyuyor; bunu hesap disi birakan proje sayisi az degil
CO Izleme ve Inertleme
- Komur silosu CO esikleri: 50 ppm alarm, 200 ppm seviyesinde N₂ inertleme devreye
- Azot (N₂) inertleme: silo ici O₂ yuzde 8'in altinda tutulur
- CO₂ inertleme: alternatif yontem, maliyeti daha dusuk; baca gazindan geri kazanim yapilabiliyor
- Sicaklik izleme: bunker icine yerlestirilen termokupl (thermocouple) ile sureki takip
- Yatak (bearing) izleme: degirmen yatak sicakligi 70 C'yi gecince alarm - mekanik arizanin ilk habercisi

Komur Mill Venting MEP Calc ile
MEP Calc cimento fabrikasi coal mill icin NFPA 68 venting Av panel alani, N2 inerting debi ve CO izleme setpointlerini hesaplar.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 652, NFPA 68, NFPA 69, NFPA 664, CEMBUREAU Technical Report, ACerS. NFPA 664 Wood Processing kodu.