Türkiye'de 750.000 KYK yatağına bir de 400.000 civarı özel yurt yatağı ekleniyor; Boğaziçi, İTÜ, ODTÜ kampüs yurtları da bu tabloya dahil. Tipik bir yurt 4-8 katlı, 500-2000 öğrencili ve odalar çoğunlukla 4 kişilik. NFPA 101'in dormitory (yurt) kullanım sınıfı, koridorlarda 30 m ölü uç (dead-end) sınırı, her kattan iki çıkış, hızlı tepkili (QR) sprinkler, her odada duman dedektörü ve 45 m'yi geçmeyen kaçış (egress) mesafesini zorunlu kılıyor.
Dormitory Tehlikesi
- Uyku yükü: Öğrenci uykudayken alarmı fark etmek gecikiyor.
- Elektrikli cihaz: Odada ısıtıcı ve su ısıtıcı kullanımı yaygın.
- Sigara: Yatakta içilen sigara klasik tutuşma kaynağı.
- Kapı açık bırakma: Oda kapısı açık kalınca duman tüm koridora yayılıyor.
- Seton Hall 2000: ABD'de yaşanan yurt yangınında 3 öğrenci hayatını kaybetti.
NFPA 101 Egress
- Kaçış mesafesi (travel distance): Sprinklerli yurtta en uzak odadan çıkışa 45 m.
- Ölü uç (dead-end) koridor: En fazla 15 m olacak şekilde sınırlanır.
- İki çıkış: Her katta birbirinden bağımsız iki kaçış merdiveni zorunlu.
- Koridor genişliği: Net 1.1 m altına düşmemeli.
- Oda kapısı: 0.81 m net açıklık ve kendiliğinden kapanan (self-close) menteşe.
Sprinkler Korumasi
- NFPA 13R: En fazla 4 katlı yurtlarda uygulanabilir.
- NFPA 13: 4 katın üzerindeki yurtlarda tam standart zorunlu.
- QR sprinkler: Düşük tepki zamanı indeksi (RTI) sayesinde uyuyan öğrenciye vakit kazandırır.
- Oda tipik yoğunluk: 4.1 L/dk/m² tasarım değeri sahada yeterli kalıyor.
- Koridor: En az 2 sprinkler başlığı ile koruma şart.
Detection
- Oda duman dedektörü: Fotoelektrik (photoelectric) tip tercih ediliyor.
- Koridor: İyonizasyon (ionization) dedektör hızlı alev tespiti sağlıyor.
- Sesli alarm: Uyuyan öğrenciyi uyandırmak için yastık seviyesinde 75 dBA gerekir.
- Görsel uyarı: ADA flashörlü (strobe) cıhazlar işitme engelli odalarında zorunlu.
- CO dedektörü: Kombi ve yakıtlı cihaz bulunan odalarda karbonmonoksit dedektörü konmalı.
Turkiye Yurtlari
- KYK toplam: 750.000 yatak kapasitesi.
- Boğaziçi Kilyos: 2000 öğrencili kampüs yurdu.
- İTÜ Maslak: 3500 yatak.
- ODTÜ Ankara: 7000 yatak.
- 2017 Aladağ Adana: Özel yurt yangınında 12 öğrenci hayatını kaybetti.

Yurt SprinkCalc ile
SprinkCalc yurt egress travel 45 m, koridor 1.1 m, QR sprinkler 4.1 L/min/m2, detection 75 dBA uyku ve NFPA 101 hesabi yapar.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma
NFPA 101, NFPA 13, NFPA 72, KYK TSE, UL Listed. NFPA 101 Life Safety Code.